Trong hoạt động xuất nhập khẩu, kiểm tra chuyên ngành là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến thời gian thông quan kéo dài và phát sinh thêm chi phí lưu kho, lưu bãi. Nhiều doanh nghiệp cho rằng chỉ cần khai báo hải quan đầy đủ là có thể thông quan. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều nhóm hàng còn phải đáp ứng các yêu cầu về kiểm dịch, an toàn thực phẩm, chất lượng, môi trường hoặc giấy phép chuyên ngành trước khi được phép xuất khẩu hoặc nhập khẩu.

Đối với những doanh nghiệp mới tham gia lĩnh vực XNK, việc không xác định trước hàng hóa có thuộc diện kiểm tra chuyên ngành hay không có thể dẫn đến chậm giao hàng, phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến uy tín với đối tác. Vậy những mặt hàng nào có nguy cơ bị kiểm tra chuyên ngành cao? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để hạn chế rủi ro? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Nội Dung Chính

Kiểm Tra Chuyên Ngành Là Gì?

Kiểm tra chuyên ngành là hoạt động kiểm tra của các cơ quan quản lý chuyên ngành đối với một số loại hàng hóa trước hoặc sau khi thông quan nhằm bảo đảm:

An toàn cho người tiêu dùng.
Bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bảo vệ môi trường.
Đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tuân thủ các quy định pháp luật.

Tùy từng loại hàng, cơ quan thực hiện kiểm tra có thể là Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc các cơ quan quản lý chuyên ngành khác theo quy định.

Vì Sao Một Số Mặt Hàng Bị Kiểm Tra Chuyên Ngành?

Các mặt hàng có nguy cơ ảnh hưởng đến: Sức khỏe con người, An toàn thực phẩm, Môi trường, An toàn kỹ thuật, Quốc phòng, an ninh, Quyền lợi người tiêu dùng,….thường thuộc diện quản lý chặt hơn và có thể phải thực hiện kiểm tra chuyên ngành hoặc xin giấy phép trước khi thông quan.

1. Thực Phẩm Và Đồ Uống

Đây là nhóm hàng có tỷ lệ kiểm tra cao nhất. Bao gồm: Thực phẩm chế biến, Thực phẩm đông lạnh, Đồ uống, Gia vị, Sữa và sản phẩm từ sữa, Thực phẩm chức năng.
Các nội dung thường được kiểm tra: An toàn thực phẩm, Thành phần, Chỉ tiêu chất lượng, Nhãn hàng hóa, Điều kiện bảo quản.

2. Mỹ Phẩm

Các sản phẩm như: Kem dưỡng, Son môi, Nước hoa, Dầu gội, Sữa tắm, Mỹ phẩm chăm sóc da,…có thể phải đáp ứng quy định về công bố sản phẩm, ghi nhãn và các yêu cầu quản lý chuyên ngành trước khi lưu thông.

3. Thiết Bị Y Tế

Máy siêu âm.
Máy xét nghiệm.
Dụng cụ phẫu thuật.
Thiết bị chẩn đoán.
Vật tư y tế.

Đây là nhóm hàng có yêu cầu nghiêm ngặt về hồ sơ kỹ thuật, phân loại thiết bị và các giấy tờ liên quan theo quy định hiện hành.

4. Thuốc Và Nguyên Liệu Dược

Nhóm hàng này chịu sự quản lý chặt chẽ nhằm bảo đảm chất lượng và an toàn. Doanh nghiệp thường phải chuẩn bị: Hồ sơ kỹ thuật, Giấy phép liên quan, Chứng nhận chất lượng, Chứng từ xuất xứ (khi cần),…

5. Hóa Chất

Hóa chất công nghiệp.
Dung môi.
Chất tẩy rửa.
Hóa chất phòng thí nghiệm.
Hóa chất xử lý nước.

có thể thuộc diện quản lý về an toàn hóa chất hoặc môi trường. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ danh mục quản lý trước khi nhập khẩu hoặc xuất khẩu.

6. Máy Móc Và Thiết Bị Có Yêu Cầu An Toàn

Nồi hơi.
Bình chịu áp lực.
Thang máy.
Thiết bị nâng.
Máy móc công nghiệp đặc thù.

Một số sản phẩm có thể phải kiểm tra chất lượng hoặc chứng nhận hợp quy trước khi đưa vào sử dụng.

7. Thiết Bị Điện Và Điện Tử

Tivi.
Tủ lạnh.
Máy giặt.
Điều hòa.
Đèn LED.
Bộ nguồn.
Thiết bị điện dân dụng.

Tùy từng mặt hàng, có thể phát sinh yêu cầu về kiểm tra chất lượng, hiệu suất năng lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật.

8. Động Thực Vật Và Sản Phẩm Có Nguồn Gốc Sinh Học

Ví dụ: Trái cây, Rau củ, Hạt giống, Gỗ, Thủy sản, Thịt, Thức ăn chăn nuôi,…

Đây là nhóm hàng thường phải thực hiện:

Kiểm dịch thực vật.
Kiểm dịch động vật.
Kiểm tra an toàn sinh học.

9. Phế Liệu Và Hàng Liên Quan Đến Môi Trường

Phế liệu kim loại.
Phế liệu nhựa.
Giấy tái chế.
Nguyên liệu tái chế.

thường được quản lý chặt nhằm hạn chế nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

10. Hàng Hóa Có Khả Năng Ảnh Hưởng Đến An Ninh

Một số thiết bị: Máy phát sóng, Thiết bị viễn thông, Camera chuyên dụng, Thiết bị mã hóa,…có thể thuộc diện quản lý đặc biệt hoặc cần giấy phép trước khi nhập khẩu.

Những Hồ Sơ Doanh Nghiệp Cần Chuẩn Bị

Tùy theo từng loại hàng, doanh nghiệp có thể cần:

Commercial Invoice.
Packing List.
Bill of Lading.
Hợp đồng ngoại thương.
Chứng nhận xuất xứ (C/O).
Catalogue sản phẩm.
Tài liệu kỹ thuật.
Giấy phép nhập khẩu (nếu có).
Giấy chứng nhận chất lượng.
Kết quả thử nghiệm hoặc chứng nhận hợp quy (khi được yêu cầu).

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ sẽ giúp giảm thời gian xử lý và hạn chế việc phải bổ sung chứng từ.

Làm Thế Nào Để Hạn Chế Bị Chậm Thông Quan?

Xác định trước hàng hóa có thuộc diện kiểm tra chuyên ngành hay không.
Tra cứu mã HS chính xác.
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi hàng đến cảng.
Làm việc với Freight Forwarder hoặc đơn vị khai thuê hải quan có kinh nghiệm.
Theo dõi các quy định mới của cơ quan quản lý.
Kiểm tra nhãn hàng hóa và thông số kỹ thuật trước khi nhập khẩu.

Những Sai Lầm Thường Gặp

Một số lỗi phổ biến gồm:

Cho rằng mọi mặt hàng đều không cần kiểm tra chuyên ngành.
Khai sai mã HS dẫn đến áp dụng sai chính sách quản lý.
Không chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật.
Thiếu giấy phép hoặc chứng nhận theo yêu cầu.
Chỉ kiểm tra quy định khi hàng đã đến cảng.
Không đối chiếu thông tin giữa các chứng từ.

Những sai sót này có thể khiến doanh nghiệp phải bổ sung hồ sơ, kéo dài thời gian thông quan và phát sinh thêm nhiều chi phí.

Kết Luận

Kiểm tra chuyên ngành là một bước trong hoạt động XNK đối với nhiều nhóm hàng như thực phẩm, mỹ phẩm, thiết bị y tế, hóa chất, máy móc, thiết bị điện, sản phẩm nông nghiệp. Việc xác định trước hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành hay không sẽ giúp chủ động chuẩn bị hồ sơ, rút ngắn thời gian thông quan và hạn chế phát sinh chi phí.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật quy định pháp luật, xác định đúng mã HS, phối hợp với các đơn vị logistics, Freight Forwarder có kinh nghiệm để quá trình XNK diễn ra thuận lợi, đúng quy định và hiệu quả. Nếu bạn đang tìm kiếm địa điểm cung cấp dịch vụ xuất nhập khẩu trọn gói hãy liên hệ ngay với Embassy Freight qua số Hotline: 093 691 1656 để nhận được tư vấn và báo giá sớm nhất nhé!